Phishing, smishing i vishing – czym się różnią te cyberzagrożenia?

Cyberzagrożenia są coraz bardziej powszechne – w samym 2025 roku monitorujące je zespoły (CSIRT) obsłużyły niemal 273 tys. incydentów. To stanowiło wzrost o 144,4% względem poprzedniego roku. Wśród metod stosowanych przez internetowych oszustów dominują smishing, phishing oraz vishing, które polegają na wyłudzaniu poufnych informacji, danych logowania lub pieniędzy. Czym się różnią i jak ich unikać?

Phishing, smishing i vishing – co to takiego?

Phishing, smishing i vishing to rodzaje oszustw internetowych wykorzystujących manipulację oraz socjotechnikę. Ich cel jest prosty – nakłonić ofiarę do podania danych, kliknięcia w niebezpieczny link lub wykonania innej czynności, np. przelania pieniędzy. Choć wszystkie te cyberzagrożenia mają podobny cel, różnią się kanałem komunikacji wykorzystywanym przez przestępców.

Phishing

Phishing to najbardziej znana metoda oszustwa internetowego, w której przestępcy podszywają się pod zaufane osoby, firmy lub instytucje, aby wyłudzić poufne dane. Najczęściej wykorzystują wiadomości e-mail, które do złudzenia przypominają oficjalną korespondencję od banków, sklepów internetowych lub popularnych platform.

Przykład. Użytkownik otrzymuje wiadomość e-mail od banku z prośbą o pilną aktualizację danych. Po przejściu na wskazaną stronę wpisuje login i hasło, które trafiają bezpośrednio do oszustów.

Smishing

Smishing to odmiana phishingu, w której oszuści wykorzystują SMS-y do wyłudzania informacji. W wysyłanych wiadomościach podszywają się pod banki, firmy kurierskie, urzędy lub popularne serwisy internetowe.

Przykład. Użytkownik otrzymuje SMS z informacją o konieczności dopłaty do przesyłki. Po kliknięciu w znajdujący się w wiadomości link trafia na fałszywą stronę, gdzie oszuści próbują przejąć jego dane logowania lub informacje dotyczące płatności.

Vishing

Vishing to rodzaj oszustwa wykorzystującego rozmowy telefoniczne, podczas których przestępcy próbują zdobyć poufne informacje lub nakłonić ofiarę do wykonania określonych działań. Często podszywają się pod pracowników banków, policję, konsultantów lub przedstawicieli znanych firm.

Przykład. Do użytkownika dzwoni osoba podająca się za pracownika banku i informuje o podejrzanej transakcji na koncie. Aby rzekomo zabezpieczyć środki, prosi o podanie kodu autoryzacyjnego lub wykonanie przelewu na „bezpieczne” konto.

Jak chronić się przed tymi cyberzagrożeniami?

Jeżeli chcesz ograniczyć ryzyko stania się ofiarą phishingu, smishingu lub vishingu, stosuj się do kilku podstawowych zasad bezpieczeństwa.

• Nie klikaj w podejrzane linki – zwłaszcza te znajdujące się w SMS-ach oraz e-mailach od nieznanych nadawców.
• Sprawdzaj adresy stron internetowych – fałszywe witryny często różnią się od oryginalnych drobnymi szczegółami (np. literówką w nazwie).
• Nie podawaj poufnych danych przez telefon – banki oraz instytucje nie proszą o hasła, kody SMS ani pełne dane logowania.
• Nie działaj pod presją czasu – oszuści często wykorzystują strach i pośpiech, aby skłonić ofiarę do błędnej decyzji.
• Korzystaj z uwierzytelniania dwuskładnikowego – dodatkowe zabezpieczenie utrudnia przejęcie konta nawet po wycieku hasła.
• Aktualizuj system i programy antywirusowe – zmniejsza to ryzyko wykorzystania luk bezpieczeństwa.