Zainteresowanie instalacjami fotowoltaicznymi w Polsce rośnie z roku na rok, na co niemały wpływ mają dedykowane prosumentom programy wsparcia, takie jak Czyste Powietrze czy Mój Prąd. To właśnie dzięki nim możliwe jest znaczne obniżenie kosztów początkowych i szybsze osiągnięcie zwrotu z inwestycji. Jakie dotacje na fotowoltaikę są obecnie dostępne w Polsce i – co równie ważne – jaka jest ich przyszłość? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz poniżej!
Pod koniec 2016 roku w Polsce działały zaledwie 473 instalacje fotowoltaiczne o łącznej mocy 99,1 MW. Można powiedzieć, że branża wciąż znajdowała się w powijakach, a potencjalni inwestorzy – poza lokalnymi, niewielkimi inicjatywami – nie mogli jeszcze liczyć na pełnoprawne programy dotacyjne. Już wtedy zaczęto jednak dostrzegać ogromny potencjał fotowoltaiki, a jej popularność rosła, na co dowodem jest fakt, że pod koniec 2018 roku rodzime instalacje PV generowały łącznie 500 MW mocy. I to właśnie w tym okresie rozpoczęto masowe, ogólnopolskie programy dla gospodarstw domowych.
Prawdziwy przełom przyniósł rok 2019. Dzięki wprowadzonej uldze termomodernizacyjnej możliwe było odliczenie kosztów instalacji PV od podatku, co w pierwszym kwartale pozwoliło zamontować 11 tys. domowych instalacji o łącznej mocy 72 MW. 23 lipca 2019 r. ruszył natomiast program Mój Prąd, w ramach którego instalacje o mocy 2-10 kWp mogły otrzymać dotację w wysokości 5 tys. zł. Okazał się on ogromnym sukcesem – do końca roku zatwierdzono 11 172 wniosków o łącznej wartości ponad 50 mln zł.
W tym samym czasie NFOŚiGW uruchomił program Agroenergia dla gospodarstw rolnych z budżetem 200 mln zł, a nowelizacja ustawy o OZE pozwoliła firmom zostać prosumentami w systemie opustów. Ułatwieniem okazało się także utrzymanie preferencyjnej stawki VAT 8% dla przydomowych instalacji. Efekt? W samym tylko 2019 roku zainstalowano w Polsce 104 tys. nowych mikroinstalacji PV.
W kolejnych latach rozwój dofinansowań na fotowoltaikę był bardzo dynamiczny, a kolejne edycje dotacji „Mój Prąd” dysponowały coraz większymi środkami. Ostatnia edycja (Mój Prąd 6.0) pobiła rekord – zarówno pod względem budżetu (1,85 mld zł), jak i liczby złożonych wniosków (ponad 120 tys.).
Uwaga! Poza programem Mój Prąd w Polsce obowiązuje również ogólnokrajowa dotacja Czyste Powietrze na fotowoltaikę. Warunkiem skorzystania z niej jest likwidacja nieefektywnego źródła ciepła na paliwo stałe i zakup nowego, efektywnego źródła ciepła.
Ogromna popularność programu Mój Prąd jest niepodważalna, jednak w przyszłości może ona przejść dużą transformację. Po zakończeniu szóstej edycji (Mój Prąd 6.0) Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej planuje wprowadzenie kolejnego programu wsparcia, który będzie kontynuował pomoc dla prosumentów, jednak w zmienionej formie.
Największą zmianą jest fakt, że w przyszłych edycjach dotacja na samą fotowoltaikę prawdopodobnie nie będzie już dostępna – NFOŚiGW skupi się wyłącznie na wspieraniu rozwiązań zwiększających autokonsumpcję energii, takich jak magazyny energii elektrycznej.
Przejściowy program dofinansowania, który ma stanowić kontynuację Mój Prąd 6.0, pozwala jeszcze na uzyskanie dotacji na fotowoltaikę (dla gospodarstw domowych), ale głównym celem jest wsparcie tych prosumentów, którzy nie zdążyli skorzystać z dofinansowania w poprzedniej edycji. Środki na ten cel pochodzą z Krajowego Planu Odbudowy (KPO). W praktyce oznacza to, że fotowoltaika nadal może otrzymać wsparcie, ale będzie to raczej ostatnia taka możliwość na poziomie ogólnopolskim.
Pamiętaj! Kluczowym elementem programu jest wymóg rozliczania się w systemie net-billing lub udokumentowania przejścia z net-meteringu. Dzięki temu NFOŚiGW zapewnia, że wsparcie trafia do prosumentów korzystających z aktualnych mechanizmów rozliczeń, co jest ważne w kontekście planowanego odejścia od klasycznych dotacji na fotowoltaikę.
Zgodnie z projektem regulaminu przejściowy program ma objąć trzy główne obszary wsparcia.
Wysokość dofinansowania na fotowoltaikę oraz urządzenia wspierające jest zróżnicowana: do 7 tys. zł na mikroinstalację PV (jeśli jest uzupełniona o element zwiększający autokonsumpcję), do 16 tys. zł na magazyn energii elektrycznej i do 5 tys. zł na magazyn ciepła.
Pamiętaj! Okres kwalifikowalności wydatków obejmuje inwestycje dokonane między 1 sierpnia 2024 r. a 31 października 2025 r., zaś beneficjent zobowiązany jest eksploatować urządzenia przez co najmniej 5 lat od wypłaty dotacji.
Aktualnie przejściowy program dotacji na fotowoltaikę stanowi prawdopodobnie ostatnią szansę na ogólnopolskie wsparcie finansowe dla domowych instalacji PV w Polsce. Start naboru ruszył 30 marca i potrwa do 24 kwietnia 2026 r., więc warto się śpieszyć.
W dłuższej perspektywie NFOŚiGW planuje skupić się wyłącznie na wspieraniu urządzeń zwiększających autokonsumpcję z naciskiem na magazyny energii, co oznacza, że klasyczne dotacje na zakup i montaż paneli fotowoltaicznych mogą stać się przeszłością. Prosumentom pozostaje więc decyzja o wykorzystaniu ostatniej możliwości wsparcia w programie przejściowym lub inwestycja bezpośrednio na własny koszt, z myślą o przyszłych oszczędnościach i stabilności energetycznej.
Oczywiście sytuacja zmienia się dynamicznie, dlatego warto czekać na nowe informacje. Będziemy informować o kolejnych zmianach i warunkach programu, który ma nową nazwę Przydomowych Magazynów Energii!
