Fotowoltaika na gruncie – przepisy, konstrukcja i ustawienie. Co trzeba wiedzieć?

Nietrudno zauważyć, że na coraz większej liczbie polskich budynków pojawiają się moduły fotowoltaiczne. Co jednak, gdy dach jest zbyt mały, zacieniony albo jego konstrukcja nie pozwala na bezpieczny montaż modułów? W takiej sytuacji warto rozważyć instalację fotowoltaiki na gruncie – rozwiązanie, które daje dużą elastyczność i pozwala czerpać mnóstwo energii ze słońca. Kiedy najbardziej się opłaca? Co mówią na jej temat przepisy? I w końcu – jak ustawić instalację fotowoltaiczną na gruncie? Sprawdzamy!

Fotowoltaika na gruncie – czy i kiedy się opłaca?

Fotowoltaika na gruncie to system modułów PV, które są montowane bezpośrednio na działce. Wykorzystuje się do tego specjalną konstrukcję wsporczą, umożliwiającą stabilne posadowienie oraz precyzyjne ustawienie modułów. Efekt? Maksymalizacja uzysków energii oraz wysoka efektywność całej instalacji.

I to właśnie możliwość wytwarzania dużych ilości prądu jest największą zaletą tego rodzaju konstrukcji. Sprawdza się doskonale w sytuacji, gdy dach ma ograniczoną powierzchnię, która uniemożliwia wykorzystanie potencjału energii słonecznej. Panele fotowoltaiczne na gruncie można optymalnie ustawić (względem słońca), a sam montaż nie wymaga ingerencji w budynek. Nie bez znaczenia są także łatwiejszy dostęp serwisowy oraz – przy odpowiednim zaplanowaniu – mniejsze ryzyko zacienienia.

Wszystko to sprawia, że montaż fotowoltaiki na gruncie może okazać się niezwykle opłacalny. Polecamy to rozwiązanie zwłaszcza wtedy, gdy:

• dach ma niewłaściwy kąt nachylenia lub orientację względem słońca;
• konstrukcja dachu nie pozwala na dodatkowe obciążenie;
• występuje znaczne zacienienie (generowane przez kominy, drzewa czy sąsiednie budynki);
• planowana jest większa instalacja – np. powyżej 10-20 kWp;
• nieruchomość dysponuje wolnym terenem o dobrej ekspozycji południowej.

W wielu przypadkach montaż instalacji fotowoltaicznej na gruncie umożliwia osiągnięcie wyższych uzysków rocznych niż instalacja dachowa o podobnej mocy, dlatego jest to świetna alternatywa dla wielu inwestorów.

Instalacja fotowoltaiczna na gruncie a przepisy

Planując montaż fotowoltaiki na gruncie, warto w pierwszej kolejności poznać polskie przepisy, które określają kwestie związane m.in. z pozwoleniem na budowę. W tym kontekście kluczowe są rodzaje instalacji tego typu, które zwykle dzieli się na trzy grupy.

• Mikroinstalacje fotowoltaiczne (do 50 kWp). Szczególnie popularne w gospodarstwach domowych i małych firmach. W sytuacji, gdy nie są trwale związane z gruntem, a ich wysokość to maksymalnie 3 metry, nie wymagają pozwolenia na budowę.
• Instalacje średniej wielkości (od 50 kWp do 1 MWp). Stosowane głównie w zakładach przemysłowych oraz gospodarstwach rolnych. Instalacje fotowoltaiczne do 150 kWp wymagają jedynie pozyskania warunków przyłączeniowych i zgłoszenia robót budowlanych. Instalację o mocy powyżej 150 kWp wymagają uzyskania pozwolenia na budowę oraz warunków przyłączenia od operatora wraz z całą dokumentacją projektową.
• Farmy fotowoltaiczne (powyżej 1 MWp). To bardzo rozbudowane instalacje, często zasilające w prąd wiele budynków na danym obszarze. Wymagają nie tylko pozwolenia na budowę i zawarcia umowy przyłączeniowej, ale również pełnej dokumentacji projektowej i – w niektórych przypadkach – decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz przeprowadzenia konsultacji społecznych.

Oczywiście zdecydowana większość polskich instalacji fotowoltaicznych na gruncie to mikroinstalacje, które sprawdzają się w większości budynków jedno- lub wielorodzinnych oraz obiektach firmowych. W ich przypadku pozwolenie na budowę zwykle nie jest wymagane – wystarczy, że nie są trwale związane z gruntem, nie przekraczają 3 metrów wysokości i nie znajdują się na obszarze objętym szczególną ochroną.

Uwaga! Przed rozpoczęciem inwestycji należy sprawdzić zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP) lub – w przypadku jego braku – uzyskać decyzję o warunkach zabudowy. Warto również zachować odpowiednie odległości od granicy działki i sąsiednich budynków (najczęściej 1,5-4 metry), aby uniknąć ewentualnych sporów oraz zapewnić bezpieczny dostęp serwisowy do instalacji.

Fotowoltaika na gruncie – konstrukcja

Aby instalacja fotowoltaiczna na gruncie była trwała i wydajna, kluczowe jest właściwe dobranie jej podstawowych elementów. To od jakości komponentów oraz dopasowania ich do warunków terenowych zależy zarówno bezpieczeństwo systemu, jak i poziom uzyskiwanej energii.

Co wchodzi w skład fotowoltaiki na gruncie?

• Moduły fotowoltaiczne – najważniejszy element systemu, odpowiedzialny za produkcję energii z promieniowania słonecznego. W instalacjach gruntowych stosuje się zarówno moduły monokrystaliczne (o wysokiej sprawności, popularne w projektach przydomowych), jak i polikrystaliczne, a także – coraz częściej – bifacjalne, które potrafią generować energię z obu stron. Wybór konkretnego typu zależy od budżetu inwestora, oczekiwanej mocy oraz warunków nasłonecznienia. W systemach naziemnych istotna jest także podwyższona odporność na wiatr, śnieg i uszkodzenia mechaniczne.
• Falownik – to urządzenie, które przekształca prąd stały wytwarzany przez moduły w prąd zmienny, wykorzystywany w instalacji elektrycznej budynku. W przypadku systemów gruntowych falownik często montowany jest na zewnątrz, dlatego powinien mieć odpowiednią klasę szczelności i być odporny na zmienne warunki atmosferyczne. Ważne są również odpowiednie parametry pracy, zwłaszcza szeroki zakres napięcia.
• Konstrukcja wsporcza – odpowiada za stabilne posadowienie paneli oraz ich właściwe ustawienie pod optymalnym kątem. Może być montowana na palach wbijanych w grunt lub na fundamentach betonowych, w zależności od rodzaju podłoża i wielkości instalacji. Jej zadaniem jest zapewnienie odporności na silny wiatr i obciążenie śniegiem oraz utrzymanie modułów w niezmiennej pozycji przez wiele lat.

Podstawowe zasady montażu fotowoltaiki na gruncie – jak ją ustawić?

Montaż fotowoltaiki na gruncie daje dużą przewagę – możliwość idealnego ustawienia modułów względem słońca.

Aby jednak konstrukcja pod panele fotowoltaiczne na gruncie spełniła swoje zadanie, warto pamiętać o kilku kwestiach:

• kierunek: najlepiej południe (dopuszczalne odchylenie wschód-zachód);
• kąt nachylenia: optymalnie 25-40°;
• brak zacienienia w godzinach 9:00-15:00;
• zachowanie odpowiednich odstępów między rzędami paneli, aby uniknąć wzajemnego zacieniania;
• stabilne i wypoziomowane podłoże.

W Polsce najczęściej stosuje się kąt ok. 30-35°, który zapewnia dobry kompromis między produkcją letnią a zimową.

Podsumowanie

Fotowoltaika na gruncie to rozwiązanie, które w wielu przypadkach okazuje się bardziej elastyczne i wydajne niż instalacja dachowa. Jeżeli więc dysponujesz wolną przestrzenią na działce i zależy Ci na maksymalnej efektywności, może to być dla Ciebie najlepsza opcja.

Planujesz inwestycję w panele PV? Skontaktuj się z ekspertami Fiberlink – pomożemy Ci dobrać rozwiązanie dopasowane do Twoich potrzeb, zaprojektujemy konstrukcję i przeprowadzimy Cię przez cały proces inwestycyjny.